SN punktuje prezydencki projekt reformy sądownictwa. „Lepszy” jedynie w tym, że nie doprowadza do usunięcia wszystkich sędziów

Sąd Najwyższy wydał komunikat, w którym informuje o swoim stanowisku wobec pakietu ustaw przedstawionego przez Andrzeja Dudę.

Zdaniem Sądu: „Prawdziwym celem ustawy, podkreślanym w uzasadnieniu projektu,
jest tzw. dekomunizacja części składu Sądu Najwyższego, przy
jednoczesnej możliwości pociągania sędziów do odpowiedzialności
dyscyplinarnej ze skutkiem w postaci wygaśnięcia stosunku służbowego”

„Analiza poszczególnych propozycji pozwala również na sformułowanie wniosku, że zamiar prawodawcy sięga o wiele dalej” – podkreślono w komunikacie.

Skarga nadzwyczajna – niekonstytucyjna

Zgodnie z opinią SN projekt sprowadza się do weryfikacji – za pomocą skargi nadzwyczajnej – dotychczasowego orzecznictwa SN, wyłączenia możliwości dokonywania przez sądy powszechne oraz Sąd Najwyższy rozporoszonej kontroli konstytucyjności prawa oraz usuwania zarówno w przyszłości, jak i ze skutkiem wstecznym, rozstrzygnięć związanych ze sprawami wyborczymi, w tym o ważności wyborów.

„Powyższym celom służy, z punktu widzenia zmian strukturalnych, powołanie dwóch nowych izb, przy czym w istocie mamy do czynienia z powołaniem dwóch odrębnych i niezależnych sądów, które będą sprawowały kontrolę nad sądami powszechnymi oraz Sądem Najwyższym” – czytamy w komunikacie.

W ocenie SN projektowana ustawa, w porównaniu z zawetowaną w lipcu przez prezydenta, może być określona jako „lepsza” jedynie w zakresie, w jakim nie doprowadza do jednoczesnego usunięcia wszystkich sędziów Sądu Najwyższego.

Odnosząc się do instytucji „skargi nadzwyczajnej” Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że będzie ona istotnie ingerować w zasadę stabilności
prawomocnych orzeczeń sądowych, która jest zapisana w Konstytucji.

Mankamentem tego narzędzia jest również fakt, że w sprawach nieuregulowanych przepisami projektowanej ustawy mają stosować się zapisy Kodeksu cywilnego. W ten sposób pozbawia się oskarżonego istotnych gwarancji wynikających z Kodeksu postępowania karnego oraz nie będzie przeszkód, aby Sąd Najwyższy skazał oskarżonego, który
prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego został uniewinniony, co jest
sprzeczne z prawem oskarżonego do odwołania się od wyroku skazującego.

Zdaniem SN wprowadzenie instytucji skargi nadzwyczajnej spowoduje napływ do sądów powszechnych trudnej obecnie do
przewidzenia puli spraw oraz wpłynie negatywnie na możliwości
wykonywania innych zadań przez podmioty wyposażone w prawo do wnoszenia
skarg nadzwyczajnych. Może przyczynić się także do przewlekłości postępowań sądowych, która
jest obecnie najważniejszym problemem polskiego wymiaru sprawiedliwości.

W wielu miejscach jest ona również sprzeczna z Konstytucją.

Wyłanianie sędziów – sprzeczne z podpisaną przez prezydenta ustawą

Zdaniem SN, prezydent w zaproponowanej ustawie zaprzecza sam sobie. Jak czytamy w komunikacie: „Projekt przewiduje, że sędzia może być wyznaczony przez Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego do udziału w rozpoznaniu określonej sprawy w
innej izbie oraz, za zgodą sędziego, do orzekania na czas określony w
innej izbie. Jest to sprzeczne z ideą losowania i
ogólnymi zasadami wyznaczania składu, która to idea przyświecała
lipcowej nowelizacji prawa o ustroju sądów powszechnych, którą Prezydent
podpisał”.

Zdaniem Sądu Najwyższego w prezydenckiej ustawie szereg zmian prowadzi w konsekwencji do postawienia obwinionego sędziego
w mniej korzystnej sytuacji procesowej, niż sytuacja oskarżonego o
przestępstwo w postępowaniu karnym.

Całościowa analiza projektu wskazuje, że celem zmian w zakresie
postępowania dyscyplinarnego jest zwiększenie nie tyle jego
efektywności, co stopnia represyjności.

Zdaniem SN powołanie Rzecznika Dyscyplinarnego Ministerstwa Sprawiedliwości stwarza ryzyko celowego wpływania na konkretne postępowania
dyscyplinarne i wywierania w ten sposób presji na konkretnych sędziów,
gdyż taki rzecznik będzie mógł stawiać zarzuty sędziom sądów
powszechnych i wojskowych, co w niektórych sytuacjach – także w razie
późniejszego uniewinnienia przez sąd dyscyplinarny bądź ostatecznego
umorzenia dochodzenia dyscyplinarnego – może mieć negatywny wpływ na
dalszy przebieg kariery zawodowej sędziego, a pośrednio także na sposób
orzekania w prowadzonych przez niego sprawach.

W prezydenckiej ustawie minister sprawiedliwości będzie miał prawo do wniesienia sprzeciwu od postanowienia rzecznika
dyscyplinarnego o odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub
postanowienia o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem SN może to doprowadzić do sytuacji, w której MS stanie się organem prowadzącym postępowanie dyscyplinarne, albowiem jego wytyczne
formułowane w związku ze sprzeciwem są wiążące dla prowadzącego
postępowanie dyscyplinarne.

Z kolei zmiany w zakresie zasobu kadrowego SN mają doprowadzić do „rozliczenia części sędziów Sądu Najwyższego z ich
działalności orzeczniczej, co zresztą – z punktu widzenia skargi
nadzwyczajnej, kompetencji Izby Dyscyplinarnej oraz Izby Nadzwyczajnej
Kontroli i Spraw Publicznych – może w efekcie służyć, w dalszej
kolejności, wszczynaniem postępowań dyscyplinarnych przeciwko tym
sędziom”.

„Projekt ustawy przewiduje nowe uprawnienia Prezydenta RP w
stosunku do Sądu Najwyższego. Analiza zawartych w projekcie regulacji
wskazuje przy tym, że ich realizacja będzie następować kosztem
niezależności Sądu Najwyższego” -podsumowuje SN

Więcej informacji

Prawo

Podział prawa ze względu na metodę regulacji:
1) Prawo wewnętrzne: Prawo konstytucyjne, Prawo cywilne - reguluje relacje między podmiotami prawa w relacji poziomej, czyli żaden z podmiotów pozostających w stosunku prawnym nie jest władny narzucić swojej woli drugiej stronie (cywilnoprawna metoda regulacji).
Prawo pracy - reguluje stosunki między pracodawcą a pracownikiem, a także organizacjami pracowników (związki zawodowe) metodą w zasadzie cywilnoprawną, jednak z dużym zakresem norm semiimperatywnych służących wyznaczeniu minimalnego poziomu ochrony pracownika.
Prawo karne - jest zbiorem norm mających na celu eliminację zachowań aspołecznych najcięższej wagi poprzez zastosowanie sankcji kary. (karnoprawna metoda regulacji).
Prawo administracyjne - reguluje relacje między podmiotami w stosunku pionowym, tj. wówczas gdy jeden z podmiotów może władczo kształtować sytuację prawną drugiego podmiotu. (administracyjnoprawna metoda regulacji).
Prawo rodzinne i opiekuńcze
Prawo finansowe
2) Prawo międzynarodowe

Podział prawa ze względu na przedmiot regulacji:
prawo autorskie, prawo bankowe, prawo budowlane, prawo celne, prawo człowieka, prawo dziecka, prawo energetyczne, prawo kanoniczne, prawo konstytucyjne, prawo konfliktów zbrojnych, prawo lotnicze, prawo medyczne, prawo międzynarodowe, prawo naukowe, prawo o ruchu drogowym, prawo o szkolnictwie wyższym, prawo ochrony środowiska, prawo podatkowe, prawo prasowe, prawo rolne, prawo upadłościowe, prawo wyznaniowe.

Prawo jest wyrazem konieczności uporządkowania życia społecznego i poddania go pewnym regułom, by umożliwiało istnienie i możliwie należyte funkcjonowanie społeczności państwowej, bardzo zróżnicowanej, której członkowie mają odmienne potrze-by i aspiracje, w których dochodzi do rozmaitych konfliktów i zagrożeń, zarówno biologicznej jak i społecznej egzystencji grupy. Różne systemy norm prawnych wprowadzają element ładu we wzajemnych stosunkach między ludźmi. Normy prawne, podobnie jak powszechnie uznawane i akceptowane normy moralne, normy religijne czy nor-my obyczajowe nie mają jednak wyłączności na regulowanie ludzkich zachowań. Nie-mniej jednak prawo normuje dziś niemal wszystkie dziedziny życia społecznego.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *