Wyciszanie działaczy w togach. Krytycy rządu mogą wkrótce zakończyć działalność

Drogę do ich marginalizacji otwierają przepisy kontrowersyjnej ustawy o jawności życia publicznego, firmowanej przez koordynatora służb specjalnych Mariusza Kamińskiego. W projekcie znalazła się bowiem regulacja, która zakazuje sędziom, prokuratorom i innym osobom pełniącym funkcje publiczne zajmowania posad w zarządach stowarzyszeń prowadzących działalność gospodarczą bądź mających taką możliwość. – Obawiam się, że będzie to interpretowane bardzo szeroko, a wtedy samo funkcjonowanie stowarzyszeń sędziowskich i prokuratorskich będzie zagrożone. Zwłaszcza teraz, gdy relacje z rządzącymi są złe – komentuje Krystian Markiewicz, szef stowarzyszenia Iustitia.

Bez dodatkowych zajęć

Obok znacznego rozszerzenia listy stanowisk, których zajmowanie będzie wymagać złożenia oświadczenia majątkowego, projekt zakłada także ograniczenie możliwości podejmowania przez funkcjonariuszy publicznych dodatkowych zajęć. Do nowości należy przede wszystkim zablokowanie im dostępu do posad w organie zarządzającym „stowarzyszenia lub fundacji posiadających możliwość prowadzenia bądź prowadzących działalność gospodarczą” (art. 39 pkt 1 lit. c).

To właśnie ten zakaz może mieć najbardziej dotkliwe konsekwencje dla sędziów i prokuratorów skupionych w stowarzyszeniach, które szczególnie surowo oceniają działania władzy. Chodzi tu przede wszystkim o Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” oraz Stowarzyszenie Prokuratorów „Lex Super Omnia”. Szefowie i inni przedstawiciele tych organizacji wielokrotnie krytykowali zmiany w sądownictwie wdrażane przez Ministerstwo Sprawiedliwości zarówno w komentarzach medialnych i wypowiedziach na sejmowych komisjach, jak i w opiniach prawnych do projektów ustaw. Zaledwie przed kilkoma dniami prezes Iustitii sędzia Krystian Markiewicz powiedział w jednym z wywiadów, że wzmocnienie władzy polityków nad sądami oznacza powrót do czasów komuny i zniszczenie dorobku Solidarności. Prezes Lex Super Omnia prokurator Krzysztof Parchimowicz, podobnie jak paru jego kolegów, za swoje wypowiedzi medialne usłyszał nawet zarzuty dyscyplinarne (sprawę ostatecznie umorzono ze względu na niską szkodliwość społeczną czynu). Nie wspominając już o trudnych początkach prokuratorskiego stowarzyszenia, które udało się zarejestrować dopiero po ośmiu miesiącach z powodu błędów proceduralnych wytykanych przez referendarzy sądowych.

Zgodnie ze statutem Iustitii jej członkami zwyczajnymi mogą być tylko sędziowie, w tym sędziowie w stanie spoczynku.

– Żadna inna osoba nie może pełnić funkcji w organie zarządzającym naszego stowarzyszenia – podkreśla Krystian Markiewicz, szef Iustitii. Analogicznie tylko prokuratorzy mają szansę zostać członkami Lex Super Omnia. Gdyby więc zakaz łączenia stanowisk sędziowskich i prokuratorskich z kierowaniem stowarzyszeniami wszedł w życie, to mogłyby one praktycznie stracić rację bytu. W przeciwnym razie osoby zasiadające w zarządach narażone byłyby na odpowiedzialność dyscyplinarną.

Ważny nie tylko statut

Chociaż formalnie proponowane w projekcie restrykcje kadrowe dotyczą jedynie stowarzyszeń i fundacji prowadzących działalność gospodarczą bądź mających taką możliwość, to wcale nie oznacza, że pozostałe mogą pozostać spokojne. Niewykluczone, że nawet odpowiednia zmiana w statucie okazałaby się niewystarczająca. Jak zaznaczają prawnicy i specjaliści od podatków, wiele zależy od tego, czy poza składkami członkowskimi stowarzyszenie jest zasilane funduszami z innych źródeł, gdy np. odpłatnie świadczy jakieś usługi.

– Ważne jest nie tylko to, co dane stowarzyszenie zapisało w swoim statucie, lecz także to, jakiego rodzaju działalność faktycznie prowadzi. Może ona mieć charakter zarobkowy, nawet jeśli nie jest nastawiona na zysk – wyjaśnia Przemysław Antas, radca prawny w kancelarii Antas Legal. – Jeśli stowarzyszenie poza składkami członkowskimi czerpie środki finansowe na realizowanie swoich celów statutowych z innych źródeł, np. prowadząc odpłatne szkolenia, to nie ma przeszkód, by uznać, że jest to działalność zarobkowa. A jeśli jest ona wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, to niewykluczone, że de facto stanowi działalność gospodarczą – podkreśla ekspert.

Iustitia nie tylko ma zapisane w swoim statucie, że dla realizacji swoich celów może prowadzić działalność gospodarczą, lecz także w ostatnich latach zdarzało się, że organizowała odpłatne szkolenia dla sędziów (np. z komunikacji społecznej).

– Obawiam się, że będzie to bardzo szeroko interpretowane – przyznaje sędzia Markiewicz. – Dlatego konieczne jest co najmniej doprecyzowanie projektowanych regulacji, żeby nie było najmniejszych wątpliwości co do pełnienia przez sędziów funkcji w zarządach stowarzyszeń umacniających niezależność sądów – dodaje. 

Więcej informacji

Prawo

Podział prawa ze względu na metodę regulacji:
1) Prawo wewnętrzne: Prawo konstytucyjne, Prawo cywilne - reguluje relacje między podmiotami prawa w relacji poziomej, czyli żaden z podmiotów pozostających w stosunku prawnym nie jest władny narzucić swojej woli drugiej stronie (cywilnoprawna metoda regulacji).
Prawo pracy - reguluje stosunki między pracodawcą a pracownikiem, a także organizacjami pracowników (związki zawodowe) metodą w zasadzie cywilnoprawną, jednak z dużym zakresem norm semiimperatywnych służących wyznaczeniu minimalnego poziomu ochrony pracownika.
Prawo karne - jest zbiorem norm mających na celu eliminację zachowań aspołecznych najcięższej wagi poprzez zastosowanie sankcji kary. (karnoprawna metoda regulacji).
Prawo administracyjne - reguluje relacje między podmiotami w stosunku pionowym, tj. wówczas gdy jeden z podmiotów może władczo kształtować sytuację prawną drugiego podmiotu. (administracyjnoprawna metoda regulacji).
Prawo rodzinne i opiekuńcze
Prawo finansowe
2) Prawo międzynarodowe

Podział prawa ze względu na przedmiot regulacji:
prawo autorskie, prawo bankowe, prawo budowlane, prawo celne, prawo człowieka, prawo dziecka, prawo energetyczne, prawo kanoniczne, prawo konstytucyjne, prawo konfliktów zbrojnych, prawo lotnicze, prawo medyczne, prawo międzynarodowe, prawo naukowe, prawo o ruchu drogowym, prawo o szkolnictwie wyższym, prawo ochrony środowiska, prawo podatkowe, prawo prasowe, prawo rolne, prawo upadłościowe, prawo wyznaniowe.

Prawo jest wyrazem konieczności uporządkowania życia społecznego i poddania go pewnym regułom, by umożliwiało istnienie i możliwie należyte funkcjonowanie społeczności państwowej, bardzo zróżnicowanej, której członkowie mają odmienne potrze-by i aspiracje, w których dochodzi do rozmaitych konfliktów i zagrożeń, zarówno biologicznej jak i społecznej egzystencji grupy. Różne systemy norm prawnych wprowadzają element ładu we wzajemnych stosunkach między ludźmi. Normy prawne, podobnie jak powszechnie uznawane i akceptowane normy moralne, normy religijne czy nor-my obyczajowe nie mają jednak wyłączności na regulowanie ludzkich zachowań. Nie-mniej jednak prawo normuje dziś niemal wszystkie dziedziny życia społecznego.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *